Αποκεντρωμένη και ολοκληρωμένη διαχείριση απορριμμάτων

Μια πρόταση  αποκεντρωμένης και ολοκληρωμένης διαχείρισης απορριμμάτων

Σήμερα, στην Ελλάδα η συντριπτική πλειοψηφία των αστικών απορριμμάτων κατευθύνεται είτε σε χώρους ανεξέλεγκτης ταφής είτε σε ΧΥΤΑ (Χώρους Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων). Πρόκειται για έγκλημα, τόσο σε περιβαλλοντικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο!

Περιβαλλοντικά, γιατί οι ΧΥΤΑ κάθε άλλο παρά «υγειονομικοί» είναι, ας θυμηθούμε την πυρκαγία στους Ταγαράδες πριν από λίγα χρόνια.

Οικονομικά, γιατί τα απορρίμματα κρύβουν μέσα τους μια αξία, έναν πλούτο που σήμερα είτε πετιέται ανεξέλεγκτα είτε προσφέρεται ως δώρο στους γνωστούς επιτήδειους.

 Οι ΧΥΤΑ, που είναι κοινός τόπος ότι πρέπει να εγκαταλειφθούν, σχεδιάζεται ν’ αντικατασταθούν με εργοστάσια καύσης (ή ενεργειακής αξιοποίησης όπως προσπαθούν να τα ονομάσουν – είναι σίγουρα πιο εύηχο)…

Πρόκειται για τεράστιες μονάδες, που μόνο ιδιώτες μπορούν να δημιουργήσουν – είτε μόνοι τους είτε μέσω ΣΔΙΤ (Συμβάσεις Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα).

Τα αναμενόμενα κέρδη των εργολάβων θα προκύψουν από την εκτόξευση του κόστους διαχείρισης, που θα κληθούν να πληρώσουν οι φορολογούμενοι – είτε μέσω μιας μεγάλης αύξησης των Δημοτικών Τελών είτε μέσω των άμεσων φόρων.

Η «λύση» αυτή είναι από τις χειρότερες οικονομικά και περιβαλλοντικά, με βάση όλες τις μελέτες που έχουν γίνει σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Καθώς μάλιστα τα εργοστάσια αυτά δημιουργούνται με μακροχρόνιες συμβάσεις δεκαετιών, θα καθορίσουν το μέλλον της διαχείρισης όχι μόνο για μας, αλλά και για τα παιδιά μας!

Με βάση την επιστημονική έρευνα, τα 5 βήματα για μια σωστή διαχείριση των απορριμμάτων είναι:

1. Πρόληψη – Μείωση

2. Επαναχρησιμοποίηση

3. Ανακύκλωση – Λιπασματοποίηση

4. Καύση

5. ΧΥΤΑ

Από αυτά, στη χώρα μας το βάρος πέφτει αποκλειστικά σχεδόν στα 2 τελευταία και πιο επικίνδυνα βήματα. Απαιτείται να εγκαταλειφθεί αυτή πολιτική άμεσα.

Σύμφωνα μ’ αυτή την προσέγγιση, στις χωματερές θα πρέπει να καταλήγει τελικά το 1/10 των σημερινών ποσοτήτων, αφού μάλιστα θα έχει καθαριστεί (στα προηγούμενα στάδια) από όλες τις επικίνδυνες προσμίξεις. Έτσι, ένα απ’ τα σημαντικότερα περιβαλλοντικά προβλήματα θα λυθεί οριστικά.

Τα 3 πρώτα βήματα, που είναι η βάση για μια οποιαδήποτε ορθή περιβαλλοντικά λύση, στην Ελλάδα αλλά και στον Δήμο μας συγκεκριμένα, βρίσκονται πολύ πίσω ακόμα κι απ’ τους θεωρητικούς σχεδιασμούς, που γίνονται συνήθως μόνο “για τα μάτια του κόσμου”

Το σημαντικό αυτής της πρότασης που καταθέτουμε είναι ότι μπορεί να υλοποιηθεί σε τοπικό επίπεδο.

Ειδικά για το Δήμο μας, που είναι απ’ τους μεγαλύτερους στην Ελλάδα, με 100.000 περίπου κατοίκους, μπορούν και επιβάλλεται να δημιουργηθούν τοπικές δομές που θα είναι αυτάρκεις και αυτόνομες, θα έχουν μηδενικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, θα σημαίνουν μια πολύ μεγάλη εξοικονόμηση πόρων και θα δημιουργήσουν τοπικές θέσεις εργασίας.

Για τις ανάγκες του Δήμου μας, είναι αρκετός ένας χώρος 4-5 στρεμμάτων και η κατασκευή κλειστής εγκατάστασης (ΚΔΑΥ) που θα υποδέχεται και θα διαχωρίζει τα απορρίμματα, με βάση την πιο πάνω προσέγγιση.

Η “καρδιά” της αποκεντρωμένης διαχείρισης βρίσκεται στις υποδομές που βρίσκονται στο πιο κοντινό στον πολίτη επίπεδο και εξαρτάται ακριβώς από την ενημέρωση και τη συμμετοχή των πολιτών. Το μόνο που απαιτείται είναι η δημιουργία δικτύου ξεχωριστών κάδων (χαρτί, πλαστικό, γυαλί και μέταλλα) και “πράσινων σημείων” (σημείων συγκέντρωσης υλικών που δεν πρέπει να κατευθύνονται στους κάδους των προδιαλεγμένων (ηλ. Συσκευές, μπαταρίες, ελαστικά κλπ).

Πρέπει να τονιστεί επίσης, ότι οι περισσότερες από τις ενέργειες που προτείνουμε μπορούν να υλοποιηθούν άμεσα, καθώς δεν απαιτούνται ειδικές μελέτες και άδειες, το κόστος δε της πρώτης φάσης δεν ξεπερνάει το 10% των περιβόητων διαθεσίμων που η Δημοτική Αρχή κομπάζει ότι βρίσκονται στα ταμεία της.

Σήμερα το κόστος διαχείρισης ανέρχεται περίπου στα 130 € ανά τόνο, και θα αυξάνεται κατά 5 € το χρόνο για τα απορρίμματα που οδηγούνται σύμμικτα στους ΧΥΤΑ, δηλαδή πρακτικά για το σύνολο των απορριμμάτων. Με την υλοποίηση των εργοστασίων καύσης, αυτό το κόστος θα εκτοξευθεί στα 280 € περίπου. Ποιος πιστεύετε ότι θα κληθεί να πληρώσει αυτή τη διαφορά;

     Αντίθετα, η μέθοδος που προτείνουμε έχει ένα αρχικό κόστος που μπορεί να αποσβεσθεί μέσα σε μια τριετία περίπου και θα καταλήξει να στοιχίζει περίπου 50-60 € ανά τόνο μέσα σε μια 6ετία. Αυτό πολύ πρακτικά σημαίνει μια εξοικονόμηση αρκετών εκατοντάδων ευρώ το χρόνο ανά οικογένεια.

Πρέπει να σημειώσουμε ακόμα ότι οι δυο μέθοδοι που συζητάμε ΔΕΝ μπορούν να εφαρμοστούν ταυτοχρόνως!

Τα γιγάντια έργα που βρίσκονται στα σκαριά προϋποθέτουν την αποτυχία της περιβαλλοντικής διαχείρισης. Και να γιατί:

Οι υπολογισμοί που γίνονται απαιτούν πολύ μεγάλες ποσότητες απορριμμάτων που θα οδηγούνται πρώτα στους ΣΜΑ κι έπειτα στην καύση. Με απλά λόγια, αν πετύχει η πρόληψη, η επαναχρησιμοποίηση, η ανακύκλωση και η λιπασματοποίηση δεν θα έχουν τι να μεταφέρουν και τι να κάψουν! Είναι αποκαλυπτικό ότι η πρόβλεψη των μονάδων που θα απορροφούν τα απορρίμματα της Θεσσαλονίκης είναι για 770.000 τόνους ετησίως, όταν η συνολική παραγωγή απορριμμάτων σήμερα  βρίσκεται  κάτω και από τις 500.000. Προβλέπουν δηλαδή -κι ας μη το λένε- πρώτον, την πλήρη αποτυχία κάθε προγράμματος ανακύκλωσης, ακόμα κι αυτών των υποτυπωδών που λειτουργούν σήμερα και δεύτερον εισαγωγές σκουπιδιών από άλλες περιοχές ή και χώρες!

Οι ενέργειες λοιπόν της παρούσας δημοτικής αρχής που γίνονται υποτίθεται προς την κατεύθυνση της οικολογικής διαχείρισης, και που ούτως ή άλλως είναι απειροελάχιστες, είναι μόνο για το θεαθήναι. Σ’ αυτό το σημείο δεν πέφτουμε βέβαια από τα σύννεφα… Πρόκειται για  πάγια τακτική της δημοτικής μας αρχής σ’ όλα τα επίπεδα. Γι αυτό άλλωστε πρωτοστάτησε στην κατασκευή του ΣΜΑ Ευκαρπίας, ενός έργου – ταφόπλακα για ολόκληρες τις Δυτικές Συνοικίες, ενάντια στην εκφρασμένη θέληση των κατοίκων της περιοχής και της επιστημονικής κοινότητας.

Το ίδιο ισχύει και για την κυβερνητική παράταξη που απ’ τη μια οργανώνει εκδηλώσεις για την περιβαλλοντική διαχείριση κι απ’ την άλλη δίνει άδειες στα πιο καταστροφικά σχέδια δημιουργίας εργοστασίων καύσης (στον Βόλο το πιο πρόσφατο και χτυπητό παράδειγμα) και ΣΜΑ, όπου εκτός των άλλων, το έντονο πρεσάρισμα των απορριμμάτων καταστρέφει εντελώς την αξία τους. Ας το επαναλάβουμε για μια ακόμα φορά: Ή το ένα θα γίνει ή το άλλο. Οι δύο προσεγγίσεις είναι εντελώς ασύμβατες μεταξύ τους!

Μια πολύ σημαντική παράμετρος της αποκεντρωμένης διαχείρισης απορριμμάτων τέλος, είναι ότι απαιτεί την ενημέρωση και τη συμμετοχή των πολιτών, αφού το πιο βασικό της στάδιο είναι η σωστή διαλογή στην πηγή. Και πέρα από τα οικονομικά συμφέροντα που εμπλέκονται, ίσως είναι κι αυτό ένα στοιχείο που τρομάζει τους κυβερνούντες είτε σε τοπικό είτε σε κρατικό επίπεδο. Η συμμετοχή των πολιτών δεν είναι και δεν ήταν ποτέ μέσα στα σχέδια και τις επιδιώξεις τους…

Υπάρχουν ήδη στην Ελλάδα παρόμοιες κινήσεις σε διάφορες περιοχές (Ελευσίνα, Σπάρτη, Καλαμάτα, Χαλάνδρι κλπ) και συνεχώς δημιουργούνται και νέες. 

Ένα δημοτικό αποκεντρωμένο σύστημα διαχείρισης των απορριμμάτων θα λύσει ένα από τα σημαντικότερα οικολογικά προβλήματα, θα βελτιώσει άμεσα τις ζωές μας και θα μας επιτρέψει να εξοικονομήσουμε καθόλου ευκαταφρόνητα ποσά. Γιατί θα σχεδιαστεί με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον και τις ανάγκες της κοινωνικής πλειοψηφίας και όχι τα κέρδη των μεγαλοεργολάβων. Και είναι κάτι που μπορεί να υλοποιηθεί τώρα, άμεσα και όχι σε κάποιο μακρινό μέλλον.

Σ’ αυτή την κατεύθυνση λοιπόν, απευθυνόμαστε σε κάθε συνειδητοποιημένο δημότη – δημότισσα, γιατί τίποτα δεν μπορεί να γίνει χωρίς τη συλλογική δράση και την προσπάθεια όλων μας.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s